Online leven en gedrag: samen richting geven aan digitale participatie

16 februari 2026

Digitale media zijn niet meer weg te denken uit het leven van mensen met een verstandelijke beperking. Ze bieden ruimte voor ontmoeting, zelfexpressie, zelfbepaling en participatie. Tegelijkertijd vragen ze om begeleiding, reflectie en duidelijke kaders.

Binnen Viveon werken onderzoekers samen met partners in de zorg aan de vraag hoe online leven en gedrag beter ondersteund kan worden in de praktijk. Centraal staat niet alleen wat we weten, maar vooral hoe kennis daadwerkelijk kan bijdragen aan het dagelijks werk van begeleiders en het leven van cliënten.

Drie projecten, één gezamenlijke beweging

Drie onderzoeksprojecten vormen samen een inhoudelijke basis voor dit thema.

Digitaal op bezoek – Eline Wagemaker & Benjamin van Ark

Dit project laat zien hoe digitaal contact het leven van mensen met een verstandelijke beperking kan verrijken, mits het goed wordt ondersteund. Praktische handvatten, co-creatie met de doelgroep en aandacht voor randvoorwaarden maken digitaal contact tot onderdeel van goede basiszorg. De ontwikkelde handreiking wordt inmiddels breed gebruikt, maar biedt ook aanknopingspunten voor verdere versterking.

DigAble – Sophie Mary

DigAble richt zich op digitale media in het leven van neurodivergente jongeren. Jongeren geven aan ondersteuning en zelfs regels te willen, mits deze eerlijk en begrijpelijk zijn. Professionals willen hun digitale kennis en vaardigheden verder ontwikkelen. DigAble brengt in kaart wat werkt, voor wie en onder welke voorwaarden, en ontwikkelt evidence-based bouwstenen die praktijk en beleid met elkaar verbinden.

Ouderschap en Online Gedrag – Mariah Knezevic

In haar promotieonderzoek onderzoekt Mariah hoe digitale opvoeding er in de praktijk uitziet, met bijzondere aandacht voor neurodivergente kinderen. Uit literatuur blijkt dat er veel aandacht is voor autisme en ADHD, maar nauwelijks voor kinderen met een verstandelijke beperking. Door innovatief observatieonderzoek wordt zichtbaar hoe ouder-kind interactie rondom schermgebruik daadwerkelijk verloopt en waar ondersteuning het verschil kan maken.

Van inzichten naar inbedding

Wat in gesprekken met cliënten, naasten en professionals steeds terugkomt, is dat de kansen van digitale media worden gezien en gewaardeerd. Tegelijk is er behoefte aan ondersteuning: hoe blijf je in gesprek, hoe normeer je zonder te beperken, hoe benut je mogelijkheden zonder risico’s te negeren?

Een tweede belangrijke vraag is hoe kennis beter kan doorwerken naar de werkvloer. Er wordt veel ontwikkeld, maar structurele inbedding vraagt om samenhang, eigenaarschap en duidelijke keuzes.

Binnen het partnerschap rondom Viveon wordt daarom niet alleen gewerkt aan onderzoek en producten, maar ook aan de vraag hoe inzichten duurzaam kunnen aansluiten bij de praktijk.

Want digitale participatie vraagt niet om losse projecten, maar om gezamenlijke richting.