Mentaliseren in een virtuele wereld
Gezin, Zorg en Levensloop
Om elkaar echt te begrijpen, is het belangrijk dat we kunnen mentaliseren: stilstaan bij wat we zelf voelen en denken, én proberen te begrijpen wat er in de ander omgaat. Dat lijkt vanzelf te gaan, maar dat is het niet. We reageren vaak automatisch op wat we zien aan de buitenkant, zonder stil te staan bij wat daaronder ligt.
Voor begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking wordt het mentaliserend vermogen vaak op de proef gesteld. De mensen die zij ondersteunen, kunnen moeilijker woorden geven aan hun gevoelens of gedachten en herkennen emoties bij anderen niet altijd. Tegelijk krijgen begeleiders vaak te maken met veeleisende en stressvolle situaties. Wetende dat stress het mentaliserend vermogen onder druk zet, kan het voor begeleiders in de dagelijkse omgang met cliënten lastiger worden om een open, nieuwsgierige houding te behouden. Dat maakt mentaliseren een vaardigheid die extra aandacht en training vraagt.
Op dit moment zijn er echter weinig trainingsmogelijkheden voor begeleiders van mensen met een beperking die specifiek gericht zijn op mentaliseren. Dit heeft geresulteerd in de ontwikkeling van de Virtual Reality (VR) groepsinterventie “Mentaliseren in een virtuele wereld”, om begeleiders op een interactieve manier te ondersteunen in het versterken van hun mentaliserende vaardigheden.
Dit promotieonderzoek bestaat uit drie studies:
- Het bepaalt de effectiviteit van de VR groepsinterventie bij toekomstige zorgprofessionals. Hiervoor worden twee groepen vergeleken. In de ene groep volgen deelnemers de VR interventie waarbij ze virtueel in gesprek gaan met een avatar met een verstandelijke beperking. In de andere groep oefenen deelnemers mentaliseren via traditioneel rollenspel.
- Het ontwikkelt de VR groepsinterventie door. Dit gebeurt op basis van feedback van zorgprofessionals binnen Odion om het potentieel van de interventie zo goed mogelijk te benutten.
- Het volgt middels herhaalde metingen de ontwikkeling van het mentaliserend vermogen bij begeleiders tijdens én na deelname aan de doorontwikkelde VR groepsinterventie. Hierbij worden ook de verwachtingen en ervaringen van begeleiders ten aanzien van de VR groepsinterventie onderzocht.
Veerle Andries is als externe promovendus verbonden aan Viveon en voert het onderzoek uit bij Odion. Dit doet ze onder begeleiding van prof. dr. Carlo Schuengel, prof. dr. Brigitte Boon, dr. Tanja Doodeman en dr. Suzanne Derks. Het onderzoek is deels gesubsidieerd door Fonds SGS, verbonden aan Zilveren Kruis.
