Hoe weten we eigenlijk welke digitale media-interventies voor jongeren werken?

1 juni 2026

Van mediawijsheid en online veiligheid tot cyberpesten en schermgebruik: wereldwijd worden steeds meer interventies ontwikkeld om jongeren te ondersteunen in hun digitale leven. Maar welke interventies zijn daadwerkelijk onderzocht? Op welke groepen richten ze zich? En welke uitkomsten worden daarbij gemeten?

Om deze vragen te beantwoorden voerden onderzoekers van het DigAble-project een uitgebreide scoping review uit. De resultaten zijn onlangs gepubliceerd in het artikel Scoping review of research on evidence-based digital media interventions for youth.

131 interventie-evaluaties uit 38 landen

Voor de review werden 131 evaluaties van digitale media-interventies geanalyseerd die tussen 2006 en 2024 zijn uitgevoerd in 38 landen. De onderzochte interventies waren gericht op kinderen, adolescenten en jongvolwassenen. Het doel van de review was om in kaart te brengen welke digitale media-interventies empirisch zijn geëvalueerd, welke uitkomsten daarbij zijn onderzocht en hoe deze interventies omgaan met zowel digitale risico’s als digitale kansen in het leven van jongeren.

Vooral aandacht voor mediawijsheid, cyberpesten en online veiligheid

Uit de review blijkt dat de meeste onderzochte interventies zich richten op media literacy, cyberpesten en online veiligheid en misinformatie.

Daarnaast laat de review zien dat onderzochte interventies het vaakst uitsluitend gericht zijn op digitale risico’s. Minder vaak richten interventies zich zowel op risico’s als kansen, of uitsluitend op digitale kansen. Thema’s zoals creativiteit, maatschappelijke participatie, identiteitsontwikkeling en sociale verbinding online komen aanzienlijk minder vaak voor in de onderzochte literatuur.

Ondervertegenwoordigde groepen

De review brengt ook verschillende blinde vlekken in het bestaande onderzoek aan het licht. Zo zijn interventies vooral onderzocht bij adolescenten. Er is relatief weinig aandacht voor jongere kinderen, neurodivergente jongeren, ouders en interventies die plaatsvinden in de thuissituatie.

Niet alleen kijken naar interventies, maar ook naar het bewijs

Het onderzoek geef niet alleen een overzicht van interventies, maar legt ook de nadruk op structurele tekortkomingen in de huidige wetenschappelijke onderbouwing zelf. Waar onder gefragmenteerde uitkomstmaten, een beperkt aantal replicatiestudies en inconsistente rapportagepraktijken binnen het interventieonderzoek.

Over het onderzoek

Het artikel biedt een overzicht van de huidige stand van zaken binnen onderzoek naar digitale media-interventies voor jongeren. Daarmee vormt het een belangrijke bron voor onderzoekers, professionals, onderwijsorganisaties en beleidsmakers die werken aan digitaal welzijn van jongeren.

Het onderzoek werd uitgevoerd door Iuliia Chaplinska, Hilde Brons, Efthymia Smixioti, Robert M. Jertberg, Ina Koning, Sophie M. Mary, Yvette Edelaar-Peeters en Carlo Schuengel, samen met collega’s binnen het DigAble-project.

Het artikel is open access beschikbaar via ScienceDirect: Scoping review of research on evidence-based digital media interventions for youth